Git leren: de complete tutorial voor beginners in 5 hoofdstukken

Git is een gedistribueerd versiebeheersysteem. Het legt de staat van je bestanden bij elke stap van het werk vast, laat je terugkeren naar een eerdere toestand en maakt het mogelijk om met meerdere mensen aan hetzelfde project te werken zonder elkaars werk te overschrijven. Het is het basisgereedschap van het vak: je gebruikt het net zo goed voor een script van honderd regels als voor de Linux-kernel.

Git is niet GitHub

Dat is de meest voorkomende verwarring als je begint. Git is een programma dat op je eigen machine draait en de historie van je project bijhoudt in een verborgen map .git. Het werkt zonder internetverbinding en zonder ergens een account.

GitHub, GitLab en Bitbucket zijn hosters van Git-repository’s. Ze bewaren een kopie van je project op hun servers, dienen als ontmoetingspunt voor een team en bouwen hun eigen gereedschap om Git heen: issues, code review, continuous integration. Je kunt je hele leven Git gebruiken zonder ooit een GitHub-account aan te maken. Andersom slaat nergens op.

In deze tutorial is Git het gereedschap dat je leert, en zijn GitHub en GitLab de diensten waarmee je je werk deelt.

Wat je aan het eind kunt

• Git installeren en meteen goed configureren, inclusief authenticatie met een SSH-sleutel.
• Een repository aanmaken op GitHub of GitLab en die in beide richtingen koppelen aan een map op je machine.
• Je werk in leesbare stappen vastleggen, de historie doorlopen en een fout terugdraaien zonder alles kwijt te raken.
• Op een branch werken, die mergen en een conflict met de hand oplossen.
• Een branchmodel kiezen dat bij je team past, tussen Gitflow en trunk-based development.

Wat je nodig hebt

Een terminal, en verder niets. Deze tutorial gebruikt geen enkele grafische interface: geen GitHub Desktop, en ook niet het Git-tabblad van je editor. Die tools zijn handig zodra je begrijpt wat ze voor je doen, en misleidend zolang dat niet zo is. Alle commando’s werken identiek op Windows (in Git Bash), macOS en Linux.

Voorkennis is niet nodig, maar je weg vinden in een terminal met cd en ls scheelt veel.

Een woord over de versies

Git is stabiele software die traag verandert: de commando’s uit deze tutorial werken al jaren en blijven werken. Twee punten schuiven toch op, en die komen in de betreffende hoofdstukken expliciet aan bod.

Eerst de commando’s git switch en git restore, verschenen met Git 2.23 in 2019, die git checkout met winst vervangen om van branch te wisselen en wijzigingen ongedaan te maken. In de officiële documentatie staan ze niet langer als experimenteel aangemerkt. Deze tutorial leert je die als eerste, en geeft telkens het equivalent met git checkout zodat je de code van anderen kunt lezen.

Daarna de naam van de standaardbranch. Anders dan vaak wordt gedacht, maakt git init in Git 2.55 nog altijd een branch master aan, geen main. De wijziging staat aangekondigd voor Git 3.0. Het eerste hoofdstuk laat zien hoe je dat in één keer voorgoed regelt.

Het traject

1. Git installeren en configureren, installatie per systeem, identiteit, standaardbranch en authenticatie met een SSH-sleutel of een token.
2. Een repository aanmaken en lokaal ophalen, de twee mogelijke wegen: een bestaande repository clonen, of een map publiceren die je al hebt.
3. De basiscommando’s — status, add, commit, push, pull, het bestand .gitignore, en vooral hoe je een blunder terugdraait.
4. In een team werken met branches, een branch maken, die mergen, een conflict oplossen en kiezen tussen merge en rebase.
5. Gitflow of trunk-based, de twee branchmodellen, hun commando’s, en in welke context elk model op zijn plaats is.

De hoofdstukken volgen op elkaar: elk pakt het project op waar het vorige het achterliet. Je kunt niettemin rechtstreeks instappen bij het hoofdstuk dat je interesseert, want de commando’s die je daar nodig hebt worden herhaald.

Deze tutorial maakt deel uit van het traject Webdevelopment van Gekkode.