Laravel Eloquent: whereNull, exists, count i wybór kolumn

Cztery pytania wracają w kółko, gdy tylko zaczynasz pisać zapytania Eloquent: czy ta kolumna jest nullem, czy ten rekord istnieje, ile ich jest i jak pobrać wyłącznie potrzebne kolumny. Ten przewodnik odpowiada na wszystkie cztery, z SQL-em faktycznie wysyłanym do bazy i pułapkami, które kosztują jedno zapytanie za dużo.

Ten artykuł należy do ścieżki Programowanie webowe. Wszystkie przykłady uruchomiono na Laravelu 13.30.1 z PHP 8.4.25, na tabeli tasks z kolumnami id, title, assignee (nullable), active, priority oraz kolumnami timestampów, których brak wywołuje błąd przy pierwszym zapisie, a których konwersja na obiekty Carbon dzieje się automatycznie.

Sprawdzanie, czy kolumna jest nullem: whereNull i whereNotNull

W SQL-u pisze się IS NULL i IS NOT NULL, bo = NULL nigdy nie zwraca prawdy. Eloquent wystawia oba warunki jako metody:

// zadania bez osoby odpowiedzialnej
Task::whereNull('assignee')->get();

// zadania, które go mają
Task::whereNotNull('assignee')->get();

Wygenerowany SQL jest dokładnie taki, jakiego się spodziewasz:

select * from "tasks" where "assignee" is not null

To samo działa na query builderze, bez pośrednictwa modelu:

use Illuminate\Support\Facades\DB;

DB::table('tasks')->whereNull('assignee')->get();

Możesz przekazać tablicę, żeby sprawdzić kilka kolumn naraz, warunek obejmie wtedy wszystkie:

Task::whereNull(['assignee', 'closed_at'])->get();

Warianty trzymają się zwykłej logiki query buildera, z or i z negacją:

Task::whereNull('assignee')->orWhereNotNull('closed_at')->get();

Sprawdzanie, czy rekord istnieje

Żeby dowiedzieć się, czy jakiś wiersz pasuje, nie pobieraj go. exists() prosi bazę o odpowiedź logiczną:

if (Task::where('title', 'Publier')->exists()) {
    // co najmniej jeden wiersz pasuje
}

if (Task::where('title', 'Publier')->doesntExist()) {
    // żadnego wiersza
}

Różnicę wobec count() widać w logu zapytań. Oto co te trzy zapisy naprawdę wysyłają do bazy:

-- exists()
select exists(select * from "tasks" where "active" = ?) as "exists"

-- count() > 0
select count(*) as "aggregate" from "tasks" where "active" = ?

-- get()->isNotEmpty()
select * from "tasks" where "active" = ?

Wszystkie trzy odpowiadają na to pytanie, ale trzeci ściąga wszystkie wiersze i hydratuje je do obiektów, żeby chwilę później wyrzucić ich zawartość. Na dużej tabeli to różnica między zapytaniem o stałym koszcie a zapytaniem, które rośnie razem z danymi.

Tworzenie tylko wtedy, gdy rekordu jeszcze nie ma

Para „najpierw sprawdzam, potem wstawiam” ma swoją nazwę: firstOrCreate(). Pierwsza tablica służy do szukania, druga podaje wartości używane wyłącznie przy tworzeniu.

$post = Post::firstOrCreate(
    ['slug' => $slug],                                  // kryterium wyszukiwania
    ['title' => $title, 'body' => $body],               // używane wyłącznie przy tworzeniu
);

Jeśli wiersz już istnieje, druga tablica jest ignorowana: rekord wraca bez zmian, bez żadnego zapisu. Rodzinę uzupełniają dwa warianty:

// ta sama logika, ale bez zapisu w bazie
$post = Post::firstOrNew(['slug' => $slug], ['title' => $title]);
$post->exists;   // false, dopóki nie wywołasz save()

// znajduje i aktualizuje albo tworzy
$post = Post::updateOrCreate(['slug' => $slug], ['title' => $title]);

Zliczanie i wykrywanie pustej kolekcji

Trzeba rozróżnić dwa count(). Na query builderze to COUNT(*) wykonany przez bazę. Na już załadowanej kolekcji to zwykłe zliczenie w pamięci.

// COUNT(*) w bazie, żaden wiersz nie jest pobierany
Task::where('active', true)->count();      // 3

// wiersze są ładowane, a potem liczone w PHP
$tasks = Task::where('active', true)->get();
$tasks->count();                           // 3

Jeśli i tak potrzebujesz wierszy, właściwa jest druga forma: nie odpalaj osobnego zapytania zliczającego. Jeśli chcesz samej liczby, weź pierwszą.

Do sprawdzenia, czy kolekcja jest pusta, służą dwie jawne metody:

$tasks = Task::where('title', 'Inexistant')->get();

$tasks->isEmpty();      // true
$tasks->isNotEmpty();   // false

Przy okazji: isEmpty() nie przyjmuje żadnego argumentu. Często widuje się $posts->isEmpty($posts), które działa przez przypadek, bo argument i tak jest ignorowany.

W widoku Blade @forelse obsługuje pusty przypadek bez jawnego warunku:

@forelse ($tasks as $task)
    <li>{{ $task->title }}</li>
@empty
    <li>Aucune tâche pour le moment.</li>
@endforelse

Pobieranie tylko potrzebnych kolumn

Domyślnie Eloquent robi select *. Na szerokiej tabeli albo wtedy, gdy wyświetlasz dwa pola, to transfer i hydratacja na darmo. Kolumny da się ograniczyć na trzy sposoby:

// 1. select() na query builderze
Task::select('title', 'priority')->where('active', true)->get();

// 2. jako argument get() albo first()
Task::where('active', true)->get(['title']);
Task::where('assignee', 'Damien')->first(['title', 'priority']);

// 3. przez dodanie do istniejącego wyboru
Task::select('id')->addSelect('title')->first();

Kiedy potrzebujesz jednej wartości, dwie metody oszczędzają ci budowania pełnego modelu:

// pojedyncza wartość skalarna
Task::where('assignee', 'Damien')->value('title');   // 'Écrire le guide'

// lista wartości
Task::where('active', true)->pluck('title');         // ['Écrire le guide', 'Relire']

// lista indeksowana inną kolumną
Task::pluck('title', 'id');                          // [1 => 'Écrire le guide', …]

value() z powodzeniem zastępuje odruchowo pisane first(['title'])->title: zwraca od razu łańcuch znaków, a null, kiedy żaden wiersz nie pasuje, podczas gdy ten drugi zapis wywala się na pustym obiekcie.